اوراق قرضه آرام گرفتند اما نگرانی بدهی جهانی هنوز بازارها را تهدید میکند
کاهش موقت فشار فروش در بازار اوراق، بخشی از نگرانیها را کم کرده؛ اما بدهی سنگین دولتها، کسری بودجه و تورم هنوز میتوانند بازارهای جهانی را وارد موج جدیدی از نوسان کنند.
آرامش موقت در بازار اوراق
بازار اوراق قرضه پس از یک دوره نوسان شدید، تا حدی آرامتر شده است. کاهش فشار فروش در برخی بازارها باعث شد بازدهی اوراق از سقفهای اخیر کمی عقبنشینی کند و سرمایهگذاران نفس راحتتری بکشند.
با این حال، این آرامش هنوز شکننده است. بازار اوراق قرضه هنوز زیر سایه نگرانیهای بزرگتری مثل بدهی دولتها، تورم، کسری بودجه و سیاست بانکهای مرکزی قرار دارد.
در بریتانیا، گزارشها نشان داد پس از جهش بازدهی اوراق بلندمدت، کاهش قیمت نفت توانست بخشی از فشار تورمی را کم کند و به آرامتر شدن بازار اوراق کمک کند. گاردین گزارش داد که بازدهی اوراق ۳۰ ساله بریتانیا پس از رسیدن به بالاترین سطح ۲۸ ساله، کمی عقب نشست.
چرا بازار اوراق مهم است؟
بازار اوراق قرضه یکی از مهمترین بخشهای سیستم مالی جهان است. وقتی بازدهی اوراق دولتی بالا میرود، هزینه تأمین مالی دولتها، شرکتها و حتی خانوارها افزایش پیدا میکند.
افزایش بازدهی اوراق یعنی پول گرانتر میشود و این موضوع میتواند روی سهام، ارزها، طلا، وامها و رشد اقتصادی اثر مستقیم بگذارد.
به همین دلیل، معاملهگران فقط شاخصهای سهام یا قیمت طلا را دنبال نمیکنند؛ بلکه بازدهی اوراق، مخصوصاً اوراق ۱۰ ساله و ۳۰ ساله دولتهای بزرگ را هم زیر نظر دارند.
نگرانی اصلی؛ بدهی جهانی
با وجود آرامتر شدن بازار، نگرانی درباره بدهی جهانی همچنان جدی است. بسیاری از دولتها پس از سالها هزینهکرد بالا، حمایتهای مالی، افزایش بودجه دفاعی، هزینههای سالمندی جمعیت و فشارهای اجتماعی، با بدهی و کسری بودجه سنگینتری روبهرو هستند.
هرچه بدهی دولتها بیشتر شود، بازار حساستر میشود که آیا این کشورها میتوانند هزینههای خود را بدون فشار بیشتر بر اوراق و ارزها مدیریت کنند یا نه.
در بریتانیا، صندوق بینالمللی پول ضمن حمایت از برنامه کاهش کسری بودجه، هشدار داده که دولت همچنان با تصمیمهای سخت مالی روبهروست؛ از جمله فشارهای مربوط به جمعیت سالمند، هزینههای دفاعی و گذار اقلیمی.
بازدهی بالا چه پیامی به بازار میدهد؟
وقتی بازدهی اوراق بالا میرود، معمولاً چند پیام مهم برای بازار دارد. اول اینکه سرمایهگذاران برای نگهداری اوراق، بازده بیشتری مطالبه میکنند. دوم اینکه بازار ممکن است نسبت به تورم، بدهی دولت یا ریسک سیاست مالی نگرانتر شده باشد.
بازدهی بالاتر اوراق میتواند نشانهای از کاهش اعتماد بازار به ثبات مالی یا افزایش نگرانی درباره تورم باشد.
در بریتانیا، بازدهی اوراق بلندمدت اخیراً به سطوح بسیار بالایی رسید. والاستریت ژورنال گزارش داد بازدهی اوراق ۳۰ ساله بریتانیا به حدود ۵.۸۶۸ درصد رسید که بالاترین سطح از سال ۱۹۹۸ بود؛ همزمان بازدهی ۱۰ ساله نیز به محدودهای رسید که از سال ۲۰۰۸ دیده نشده بود.
ژاپن هم زیر فشار بازار اوراق
فشار بازار اوراق فقط محدود به اروپا یا بریتانیا نیست. ژاپن نیز با نوسانات بازار اوراق دولتی روبهرو شده است. این موضوع برای بازارهای جهانی مهم است، چون ژاپن یکی از بزرگترین بازارهای اوراق دولتی جهان را دارد و تغییرات سیاست بانک مرکزی ژاپن میتواند جریان سرمایه جهانی را تحت تأثیر قرار دهد.
رویترز گزارش داده که بانک مرکزی ژاپن ممکن است برای جلوگیری از تشدید نوسانات بازار اوراق، روند کاهش خرید اوراق را آهستهتر یا متوقف کند. طبق این گزارش، بانک مرکزی ژاپن هنوز حدود ۴۹ درصد از اوراق دولتی ژاپن را در اختیار دارد و هرگونه تغییر در سیاست خرید اوراق برای بازار اهمیت زیادی دارد.
اگر بازار اوراق ژاپن بیثبات شود، اثر آن میتواند فراتر از ژاپن برود و روی جریان سرمایه جهانی، ین و بازدهی اوراق سایر کشورها هم اثر بگذارد.
بانکهای مرکزی در موقعیت سخت
بانکهای مرکزی اکنون با شرایط پیچیدهای روبهرو هستند. از یک طرف، اگر تورم بالا بماند، کاهش نرخ بهره میتواند خطرناک باشد. از طرف دیگر، اگر بازدهی اوراق بیش از حد بالا برود، هزینه تأمین مالی دولتها و شرکتها افزایش پیدا میکند و فشار روی رشد اقتصادی بیشتر میشود.
بانکهای مرکزی باید بین کنترل تورم، حفظ ثبات بازار اوراق و جلوگیری از فشار بیش از حد بر اقتصاد تعادل ایجاد کنند.
این تعادل ساده نیست. کوچکترین تغییر در لحن بانک مرکزی میتواند باعث نوسان شدید در اوراق، ارزها و شاخصهای سهام شود.
اثر این وضعیت بر بازار سهام
آرام شدن اوراق میتواند در کوتاهمدت به بازار سهام کمک کند، چون کاهش بازدهی اوراق معمولاً فشار روی ارزشگذاری سهام را کمتر میکند. اما اگر نگرانی بدهی دوباره تشدید شود، بازار سهام میتواند با فشار فروش مواجه شود.
بازدهی بالای اوراق معمولاً برای سهام رشد محور و شرکتهای بدهکار فشار منفی ایجاد میکند.
شرکتهایی که برای رشد خود به تأمین مالی ارزان نیاز دارند، در دوره بازدهی بالا آسیبپذیرتر هستند. به همین دلیل، معاملهگران سهام باید علاوه بر سود شرکتها، مسیر اوراق را هم دنبال کنند.
اثر بر طلا و دلار
بازار اوراق روی طلا و دلار هم اثر مستقیم دارد. وقتی بازدهی اوراق بالا میرود، نگهداری دلار و اوراق جذابتر میشود و این میتواند روی طلا فشار ایجاد کند. اما اگر افزایش بازدهی ناشی از ترس، بدهی یا بحران مالی باشد، طلا ممکن است از مسیر دارایی امن حمایت شود.
برای طلا، مهم است که بازدهی اوراق چرا بالا میرود؛ به دلیل رشد سالم اقتصاد یا به دلیل نگرانی از بدهی و بیثباتی مالی.
دلار نیز معمولاً در زمان افزایش ریسک و تقاضا برای نقدینگی حمایت میشود. اما اگر نگرانی درباره بدهی آمریکا یا کسری بودجه تشدید شود، واکنش دلار میتواند پیچیدهتر شود.
اثر بر فارکس
در بازار فارکس، بازدهی اوراق یکی از محرکهای اصلی ارزهاست. وقتی بازدهی اوراق یک کشور بالا میرود، ممکن است ارز آن کشور در کوتاهمدت حمایت شود، چون سرمایهگذاران به دنبال بازده بالاتر میروند.
اما اگر افزایش بازدهی به دلیل نگرانی درباره بدهی یا بیثباتی سیاسی باشد، این اثر میتواند معکوس شود.
در فارکس، افزایش بازدهی همیشه به معنی تقویت ارز نیست؛ باید دید دلیل افزایش بازدهی چیست.
برای مثال، رشد بازدهی ناشی از افزایش نرخ بهره ممکن است ارز را تقویت کند، اما رشد بازدهی ناشی از نگرانی بدهی میتواند به بیاعتمادی و فشار روی ارز منجر شود.
چرا بدهی جهانی برای تریدرها مهم است؟
بدهی جهانی فقط یک موضوع اقتصادی بلندمدت نیست؛ بلکه میتواند محرک نوسانات کوتاهمدت در بازارهای مالی باشد. وقتی بازار نسبت به توان دولتها برای کنترل بدهی نگران میشود، بازدهی اوراق بالا میرود، ارزها نوسان میکنند و سهام تحت فشار قرار میگیرد.
بدهی بالا میتواند دست بانکهای مرکزی و دولتها را برای حمایت از اقتصاد محدود کند.
در چنین فضایی، هر داده تورمی، هر گزارش بودجهای و هر تغییر در سیاست بانک مرکزی میتواند واکنش قویتری در بازار ایجاد کند.
معاملهگران باید چه چیزهایی را دنبال کنند؟
در شرایط فعلی، معاملهگران باید چند شاخص مهم را زیر نظر داشته باشند:
بازدهی اوراق ۱۰ ساله و ۳۰ ساله آمریکا
بازدهی اوراق بریتانیا، ژاپن و اروپا
دادههای تورمی
تصمیمات بانکهای مرکزی
گزارشهای کسری بودجه دولتها
قیمت نفت و انرژی
شاخص دلار آمریکا
واکنش بازار سهام و طلا
اگر بازدهی اوراق دوباره جهش کند، احتمال افزایش نوسان در سهام، طلا، فارکس و کریپتو بیشتر میشود.
جمعبندی
بازار اوراق قرضه پس از نوسانات اخیر کمی آرامتر شده، اما نگرانی بدهی جهانی هنوز از بین نرفته است. بدهی بالای دولتها، کسری بودجه، تورم و سیاستهای بانکهای مرکزی همچنان میتوانند بازارها را وارد موج جدیدی از نوسان کنند.
آرامش فعلی در بازار اوراق بیشتر شبیه توقف موقت است، نه پایان کامل نگرانیها.
برای معاملهگران، بازار اوراق یکی از مهمترین دماسنجهای اقتصاد جهانی است و باید در کنار طلا، دلار، سهام و نفت بررسی شود.
نتیجه نهایی برای معاملهگران
اوراق قرضه کمی آرام شدهاند، اما ریسک بدهی جهانی همچنان باقی است.
اگر بازدهی اوراق دوباره بالا برود، فشار روی سهام و داراییهای پرریسک بیشتر میشود.
اگر بازار به کاهش تورم و کنترل کسری بودجه اعتماد کند، آرامش اوراق میتواند ادامه پیدا کند.
تریدرها باید بازدهی اوراق، سیاست بانکهای مرکزی، دادههای تورمی و اخبار بدهی دولتها را همزمان دنبال کنند.